Tallinn Blog 1/4: Tallinn, Estonya

Instagram:  gezenpati_, Facebook: @GezenPatii  

Tallinn Blog 1: Tallinn, Estonya

Letonya ile ilgili ilk gezi sayfamızda Baltık ülkeleri Estonya, Letonya, Litvanya ile ilgili kısa bir yazı yazmıştık. Buraya tıklayarak o sayfaya ulaşabilirsiniz…

Baltık Denizi ülkeleri Litvanya, Letonya, Estonya’nın ve başkentlerinin Avrupa’daki konumu

Dünyada benzer dilleri konuşan son iki ülke olduğu için Letonların mantıken Litvanyalılara daha yakın olması gerekiyor, ayrıca Letonya-Litvanya halkları birbirine yakın kavimlerden oluşuyor ama pratikte Letonların kültürü Estonlara daha yakın. Çünkü Estonya ile Letonya’nın tarihleri birbirine oldukça benziyor, hatta uzun bir dönem Estonya-Letonya birliğine Livonya ismi verilmiş. Bu esnada Litvanyalılar Katolik olarak kalmış ama Letonlarla Estonlar Protestanlık’ı seçmiş. Yani burada tarihin ve dinin etkisinin, dil ve ulus etkisinden daha büyük olduğunu görüyoruz.

Sovyetler Birliği (SSCB)’nin dağılmasından sonra Estonya, büyük abisi Finlandiya’ya daha çok yakınlaşmış. Çünkü Estonlar, halk olarak Finlilere daha yakın ve benzer dilleri konuşuyorlar. Finlandiya’da yaşadığım dönemde sıkça Estonya’ya geçtim, biraz Fince de öğrendiğim için Estoncayı en azından kelime bazında biraz anlayabilir hale gelmiştim. Telaffuzlar biraz farklı olduğu için Estonca konuşulanları hiç anlamıyordum ama yazıldığı zaman aradan Finceye benzeyen kelimeleri rahatlıkla seçebiliyordum. Gözlemlediğim kadarıyla Finliler sesli harfleri ve çift sessiz harfleri uzata uzata konuşurken, Estonlar daha kısa sesler çıkartıyordu. Bir de Finlilerin her cümle arasında “evet/anladım” anlamına gelen tipik “Joo” (“Yooo” diye uzatıyorlar) sesleri bir Finliyle bir Estonu birbirinden anında ayırt edebilmemi sağlıyordu 😊 Finlandiya’da yaşadıkça Finlilerin Estoncayı çok komik bulduğunu gördüm ve bununla ilgili bir sürü şakaları vardı. Her seferinde aklıma Eti reklamının Azericesi geliyordu. Bilmeyenler için söyleyeyim Eti reklamının sözleri şöyleydi:

Bir bilmecem var çocuklar

Haydi sor sor

Çayda kahvaltıda yenir

Acaba nedir nedir

Bisküvi denince akla

Tamam şimdi buldum

Hemen onun adı gelir

Eti, Eti, Eti

 

Azerice çevirisini ise şöyle yapmışlardı:

 

Bir sormacam var balalar

Gaydi gaptır gaptır

Çaya gaamaltıya gatar

Dimeli nedir nedir

Miskimit denince ahla

Tamam şindi gaptım

Heman onun adı düşer

Eti, Eti, Eti

 

Bu çeviri ne kadar doğru bilmiyorum ama bizi gülümsettiği kesin. Ya da internette Azeri uçağında “Uçağımız iniyor” yerine “Teyyaremiz düşür” denildiğinde Türklerin hemen paniklediğini anlatan bir sürü yazı mevcut. Şimdi Finlilerin Estonca hakkında hissettiklerini daha iyi anlıyorsunuz 😊

 

Estonların Finlilere yakınlaşması artan bir hızda devam ediyor, hatta Finliler “İskandinav” olduğu için Estonların da bir kısmı kendilerini İskandinavyalı olarak görüyor. Sırf bu nedenle bir ara ulusal bayraklarını bile değiştirmeyi düşünmüşler!

 

Günümüzde İskandinavyalıların ya da İskandinavlarla tarih boyunca bir şekilde teması bulunan birçok Kuzey Avrupa ülkesinin bayrağı birbirine oldukça benziyor. Bu bayrak yan yatmış haç şeklindedir ve ülkeden ülkeye renkleri değişir:

İskandinav haçını bayrağında kullanan yerler (Kaynak: Wikipedia)

Estonların bayrağı ise şu şekilde:

Estonya ulusal bayrağı

Estonların bir kısmı, İskandinav olduklarını iddia ettiği için, kendi bayraklarının Sovyet öncesi dönemi ve Doğu Avrupa ülkelerini anımsattığı gerekçesiyle, bayrak rengini değiştirmeden İskandinav haçının kullanılması gerektiğini savunmuşlar ve aşağıdaki bayraklara benzer öneriler sunmuşlar:

Estonya’da sunulmuş olan yeni bayrak önerileri

Bu öneri yeterince destek almadığı için tutmamış ve günümüzde Estonlar, bayraklarını aynen kullanmaya devam ediyorlar. Unutulmaması gereken şey, ülkede hâlâ önemli bir Rus etkisinin oluşu. Estonya halkının çeyreği Rus ve uzun yıllar Ruslarla birlikte yaşanıldığı için Estonya’da biraz Rus etkisi, biraz İskandinav etkisi, biraz da Baltık etkisi bulunuyor.

1991 yılında Sovyetlerin dağılmasından sonra ve Estonya’nın 2004 yılında Avrupa Birliği’ne katılmasıyla Estonya-Finlandiya arasındaki ilişkiler kademeli olarak artmış. Gördüğüm kadarıyla Finliler için Estonlar daha çok “ucuz iş gücü sahası” olarak kalmış. Sovyetlerin dağılmasıyla Estonya’nın ekonomisi sarsılmış ve Finliler “Hem bize yakın, hem de bizden biri” diyerek Estonlarla iş yapmaya başlamışlar. O dönemlerde Finlandiya’nın refah seviyesi daha yüksek olduğu için, Estonya’daki fiyatlar Finlilere çok komik gelmiş. Günümüzde Finlandiya’nın refah seviyesi biraz azalmış durumda, Estonlar ise biraz daha zenginleşti ama hâlâ Finliler günübirlik Estonya’ya geçip çılgınlar gibi alışveriş yapıyor. Normal bir alışverişten bahsetmiyorum. Finliler ciddi ciddi el arabalarıyla ya da boş valizlerle Estonya’ya giriş yapıp alkol, kıyafet ne buluyorlarsa doldurup geri dönüyorlar. Finliler buldukları ucuz içkileri içmekten kendilerini kaybediyorlar ve el arabalarındaki eşyaları devirip, sağa sola kusmaya başlıyorlar. Ortalık panayır yerine dönüyor 😊

Ben hiç alışveriş için Estonya’ya gitmedim ama yakın olduğu için birkaç kere başkent Tallinn’de bulundum. Finlandiya’da yaşadığım için bana göre en kolay yol feribotla Tallinn’e geçmekti. Finlilerin Helsinki-Tallinn arasında sefer yapan Viking Line, Silja Line firmalarını ve bir kez de Estonların Linda Line firmasını kullandım. Finliler hep kruvazörlerle seyahat ettiği için Estonların gemisi Fin kruvazörlerinin yanlarında bit gibi duruyordu 😊 Hatta Helsinki-Tallinn arası 3-4 saat arası sürdüğü halde, Finlilerin gece seferleri bulunuyordu. Bu seferlerde gece kruvazörde uyuyorsunuz, kruvazör gecenin bir vakti Tallinn limanına demirlediği halde sabah yediye kadar kapılarını açmıyor ve sonraki akşamüstü de aynı kruvazöre binip Helsinki’ye geri dönüyorsunuz. Böylece Tallinn’de kalacak yer bulmanıza gerek kalmıyor (Finlandiya’da deniz yolculuğu hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız). Tabii bu dikkatli hesap yapılması gereken bir yöntem çünkü Estonya, Finlandiya’ya göre daha ucuz ve Finlilerin kruvazör seferlerinde konaklamak bazen Estonya’da konaklamaya göre daha pahalı olabilir. Ben kampanyaları takip edebildiğim ve biletleri çok daha önceden aldığım için ciddi indirimlerle seyahat edebiliyordum. Sizin de bu kâr-zarar dengesini yapmanız lazım.

Helsinki-Tallinn arası görüntüler. Fotoğraflar Helsinki’den.

Estonların gemisi Finlilerin kruvazörlerinin yanında bit gibi duruyordu ama yine de yolculuk rahattı.

Başkent Tallinn’in nüfusu 600 bin civarında, yani 1 milyon 300 bin olan ülke nüfusunun yaklaşık yarısına ev sahipliği yapıyor. Şehir merkezini gezmek ise çok basit çünkü hemen hemen herşey, uzunluğu kuzeyden güneye bir buçuk, doğudan batıya bir kilometre olan Eski Şehir (Vanalinn) bölgesinde bulunuyor. Aşağıdaki haritada Eski Şehir bölgesinin, Tallinn içindeki konumunu işaretledik:

Eski Şehir (Vanalinn)’in ve limanın Tallinn içindeki konumu

Anlatımımızı yaparken de “Eski Şehir” ve “Eski Şehir dışındaki yerler” olmak üzere ikiye ayırdım.

Yazının devamı için buraya tıklayınız.

3319total visits,1visits today

Bir Cevap Yazın