Finlandiya Blog 31/33: Finlandiya’da Yeme-İçme Kültürü

Instagram:  gezenpati_, Facebook: @GezenPatii  

Önceki yazımız için buraya tıklayınız.

Blog 31: Finlandiya’da Yeme-İçme Kültürü

Bu başlığı bir Türk’ün bakış açısından değerlendireceğimi söylememe gerek yok sanırım…

Finliler sabah ve akşam yemeklerine çok önem vermezler. En çok yemeği ise genelde öğlen yerler. Bizde ise tam tersidir.

Öğlen yenilen yemeklerde en çok salatalar hoşuma gidiyordu. Her türlü salata malzemesini ülkede görmek beni çok şaşırtmıştı. Karışık salatanın üzerine salata sosu ve fıstık, ayçekirdeği içi gibi çerezlerden de döküyorlardı. Ana yemeğin yanında genelde pilava denk geldim ama Finlilerin pilav pişirme tekniğini hiç beğenmedim. Çok kuru ve kıtır kıtır olan pilavlar hem tuzsuz hem de yağsızdı. Bu nedenle pilavlarından uzak duruyordum. Şaşıracağınız başka bir şey ise öğlen yemeklerinde sıklıkla süt ya da kefir içmeleriydi. Yaşı olan Finliler, kefire kefiiri derlermiş ama günümüzde bu kelime piimä şeklinde değişmiş.

Finlilerin yemekleri Türkler için genelde tuzsuz, yağsız, sossuz ve baharatsızdır. Ayrıca Finlilerin çoğu, tatlıları az şekerli sever. Bu nedenle tatlı olarak aldığım bütün çöreklerde hayal kırıklığı yaşayıp, üstüne çikolata alma ihtiyacı duymuşumdur 😊 Bu nedenle Finlilere Türkiye’den giderken hediye olarak baklava ya da lokum götörmeyin. Çoğu Finli aşırı şekerli olduğundan bizim tatlılarımızdan hoşlanmazlar.

Birkaç kere sauna & akşam yemeği ikilisine davet edildiğimde akşam yemekleri beni hüsrana uğrattı. Bize göre başlangıç diyebileceğimiz salata, meyve tabağı, makarna tarzı yiyecekler Finliler için akşam yemeğidir. Özellikle ilk davetimde çok açtım ve ana yemeği sabırsızlıkla bekledim ama gitme saatimiz de yaklaşmıştı. Arkadaşıma yemeğin nerede olduğunu sorduğumda “Buydu işte akşam yemeği” cevabını aldığımda çok şaşırmıştım. Türk, Orta Doğu ve Balkan mutfakları benim için tartışmasız dünyanın en lezzetli mutfaklarıdır ama bizim en büyük hatamız akşam yemeklerine çok önem vermemizdir. Finliler bu hatayı yapmazlar ama yaptıkları bu doğru hareketi, akşamları çok sayıda içtikleri alkolle yok ederler 😊

Finliler, birçok Avrupa ülkesindeki gibi et yemeğini reçelle karıştırabilirler. Bize çok ters olan bu görüntüyle ilk karşılaşmamda, çalışan kişi köftemin üzerine tam reçel koymak üzereyken “Hayııır” diye bağırdım ve herkes dönüp bana baktı 😊

Benim için Finlilerin en güzel yemekleri Lohikeitto (Somon çorbası) ve Savulohi (Tütsülenmiş somon)’dir. Bu konuda üzerilerine yok diye düşünüyorum. Yediğim bütün somon çorbaları güzeldi ama en çok sevdiğim Turku’da Aboa Vetus & Ars Nova Müzesi’nin kafeteryasındaydı. Haftanın belli günlerinde öğlen çıkan somon çorbasını her hafta sabırsızlıkla bekler hale gelmiştim. Tütsülenmiş somonu ise marketlerde farklı şekillerde görebilirsiniz. Sade, karabiberli, soslu gibi. Hepsi birbirinden güzel ve lezzetli, denemenizi tavsiye ederim. Somon yumurtası da çiğ olarak tüketilebilir. Ekmek üzerine ekşi krema sosu, soğan, somon yumurtası ve dereotu da değişik bir karışım olmuştu.

Balıktan bahsetmişken, Finlilerin arasında vejetaryen ya da vegan olmak çok yaygındır. Bütün restoranlarda da bu kişiler düşünülerek hazırlanan menüler mutlaka bulunur.

Üstte, Lohikeitto (Somon çorbası). Ortada, Savulohi (Tütsülenmiş somon). Altta, somon yumurtalı (turuncu boncuklar) ekmek.

 

Finlilerin en sevdiği mantar olan Kantarelli yazın tezgahlarda yerini alır. Zengin içeriğiyle sağlığa çok faydalıdır ve tıbbi amaçlar için de kullanılır. Kantarelli’yi normal mantar gibi tüketebilirsiniz. İster soteleyin, ister kurutun, hiçbir şeyiniz yoksa yağda kızartın direkt yiyin.

Finlilerin yağı olan Rypsi de “Kuzey’in zeytinyağı” olarak bilinir ve sıkça tüketilir. Finlandiya’da İklim ve Güneş başlığı altındaki Haziran-Temmuz-Ağustos Ayları alt başlığında Rypsi’den bahsettim.

Finlandiya kuzey ülkesi olmasına rağmen yağı fazla tüketen bir millet değildir. Neden ülkelerde güneye inildikçe tüketilen yağ miktarı genelde artar, bu hâlâ çözemediğim bir ikilemdir.

Finliler’in en sevdiği mantar türü olan Kantarelli (Kaynak: www.avainapteekit.fi/oma-terveys/ravitsemus-ja-painonhallinta/kantarelli-alkusyksyn-herkku).

 

Finlilerin marketlerinde beni en çok şaşırtan şeylerden bir tanesi her türlü meyve-sebzenin bulunmasıydı. Tarımın çok sınırlı bulunduğu bir ülkede her türlü gıdanın getiriliyor olması çok ilginçti. Hatta bazen Türkiye’de bile karşılaşmadığımız meyve-sebzeleri görüyordum! Ayrıca her ürün neredeyse her mevsim bulunabiliyordu. Örneğin, yazın İtalyan karpuzu yerken, kışın Brezilya karpuzu yersiniz. Brezilya karpuzu, elbette ki uzaktan geldiği için daha pahalı olur ama neticede bulunur.

Finlilerin kendisi de seralarda tarım yaparlar. Sınırlı sayıda üründe tarım yapılabilir ama bu ürünler hem organiktir hem de çok lezzetlidir. Örneğin, dev boy Finlandiya üretimli salatalıklar, Türkiye’de yemediğim kadar lezzetli ve suluydu. Akdeniz’den gelen salatalıklar daha ucuz olmasına rağmen hem kalitesinden hem de lezzetinden dolayı Fin salatalıkları daha çok satın alınıyordu.

Finlilerin meyve yıkama huyu yoktur. Ülkeye giren ürünler kimyasal analizlere tabi tutulur ve tamamı organiktir. Ben yine de tozlanmıştır diye yıkıyordum ama bana bunun gerek olmadığı çok defa söylendi.

Finlandiya’da yazın, adını sanını duymadığınız birçok böğürtlen çeşidiyle karşılaşırsınız. Çoğunun tadı buruk ve ekşidir ama yine de denemenizi öneririm. Eğer bizim gibi Fin pazarında Türk bir pazarcıya denk gelirseniz, hepsinden azar azar ortaya karışık yapıp size ikram edebilir 😊

Beni şaşırtan başka birşey ise marketlerde marul, maydanoz, dereotu gibi yeşilliklerin ufak saksılarda satılıyor oluşuydu. İthal edilen bu ürünler yolda tazeliğini korusun diye böyle akıllıca bir yöntem kullanılmış. Böylece yeşillikleri dalından koparıp taze taze yiyebiliyorsunuz 😊

Yeşillikler tazeliğini korusun diye ufak saksılarda satılır (Kaynak: www.waaksynpuutarha.fi/fi/persilja).

 

Finlandiya’da artan yabancı nüfusu ile birlikte onlara ait çok sayıda market ve restoranla karşılaşırsınız. Bu nedenle Asya mutfağı, Orta Doğu mutfağı gibi dünyanın birçok yöresine ait yiyeceklerin satıldığı marketlerden alacağınız ürünlerle çektiğiniz vatan hasretini bir nebze azaltabileceksiniz. Ülkede aynı zamanda birçok Hint, Çin, İtalyan, Türk restoranı da bulunur ve çoğunun kalitesi iyidir.

Finlandiya’da üstteki gibi bir Orta Doğu sofrası hazırlamanız mümkün (Şehriyeli pilav, kabak-patlıcan-patates-biber kızartması, humus, ayran). Altta, Finlandiya’da Hint mutfağından yemekler.

Yazının devamı için buraya tıklayınız.

5250total visits,19visits today

Bir Cevap Yazın