İstanbul Blog 21: Üsküdar

Instagram:  gezenpati_, Facebook: @GezenPatii  

 

Önceki yazımız “Bağdat Caddesi ve Çevresi” için buraya tıklayınız.

 

İstanbul Blog 21: Üsküdar

4. Üsküdar Sahil

Kadıköy-Üsküdar haritası

Üsküdar’ın sahilini Selimiye ve Salacak mahalleleri oluşturuyor. Şimdi Haydarpaşa Garı’ndan Üsküdar merkezindeki Kız Kulesi’ne doğru ilerleyelim:

  • Haydarpaşa İngiliz Mezarlığı: 1853-1856 yılları arasında gerçekleşen Kırım Savaşı esnasında Osmanlı tarafında savaşan ve hayatını kaybeden Commonwealth (İngiliz Milletler Topluluğu) askerleri için tahsil edilen mezarlık.
  • Haydarpaşa Kampüsü: 1894 yılında II. Abdülhamit döneminde Tıp Fakültesi olarak kurulan bina ve kampüs, uzun yıllar Marmara Üniversitesi’ne aitti. Şimdi Sağlık Bilimleri Üniversitesi’nin binası olarak faaliyet gösteriyor ve binanın mimarisi oldukça güzel.
  • Selimiye Kışlası (1799): Selimiye Kışlası, Kadıköy-Üsküdar bölgesinin en görkemli binası. İlk kurulduğu zamandan beri askeri amaçla kullanılan bina, günümüzde Birinci Ordu Komutanlığı Karargahı olarak hizmet veriyor. Bu nedenle binayı turistik olarak gezmenin biraz zor olduğunu duyduk ama bu bilgiden emin değiliz.

Bina sadece tek bir dönem askeriye dışı bir konuda hizmet vermiş. Kırım Savaşı esnasında yaralanan askerler, bir kısmı hastaneye dönüştürülen kışlada tedavi edilmişler. 1820 doğumlu ve “Lambalı Kadın” olarak bilinen Florence Nightingale da burada meşhur olmuş. Hemşireliğin kurucusu olarak bilinen Nightingale, temel hijyen kurallarını uygulayarak yaralanan askerlerde ölüm oranını ciddi şekilde düşürmüş.

Pinterest’ten bulduğumuz bu fotoğraf, harika bir açıyla çekilmiş ve bu bölümde bahsedilen yerlerin çoğunu özetler nitelikte olmuş. Önde Haydarpaşa Kampüsü, ortada Selimiye Kışlası, kışlanın sağında Büyük Selimiye Cami, solda sahilde Harem-Sirkeci Feribot İskelesi, Salacak sahil ve sağ üst köşede Kız Kulesi görülüyor.

  • Florence Nightingale Müzesi: Selimiye Kışlası’nın kulelerinden biri, Florence Nightingale Müzesi olarak ayrılmış. Bu müzede, Nightingale’in kaldığı oda ve ameliyathane halen korunuyor (İnternetten müzenin kapalı olduğu yazıyor ancak bu bilgiden emin değiliz).
  • Büyük Selimiye Cami (1804)
  • Karacaahmet Mezarlığı: Mezar taşları konusunda Eyüp Mezarlığı’nın Anadolu Yakası’ndaki muadili olan tarihi mezarlık, Türkiye’nin en büyük mezarlığı olarak da biliniyor ve 750 dönümlük bir araziyi kaplıyor. Mezarlık, geçmişten günümüze çok sayıda bilinen isme de ebedi uykusunda ev sahipliği yapıyor.
  • Şakirin Cami (2009): Zeynep Kamil Hastanesi ile Karacaahmet Mezarlığı arasında bulunan Şakirin Cami, sıradışı ve modern mimarisiyle ilgi çekiyor. Bu arada ilk kez bir caminin kadın bir mimar tarafından inşa edildiğini özellikle belirtmek isteriz ve Mimar Zeynep Fadıllıoğlu’nu tebrik ederiz.
  • Salacak sahil: Harem Otogarı ile Harem-Sirkeci Feribot İskelesi’nin bulunduğu yerden, Üsküdar merkeze olan sahil bandı Salacak olarak isimlendiriliyor. Bu sahil bandı yürüyüş yapmak için oldukça keyifli ve Kız Kulesi manzaralı.
  • Kız Kulesi: İstanbul’un en romantik sembolü olan Kız Kulesi, ufacık bir ada üzerine kurulu. Ama bu ufacık ada, yüzyıllarca tarihe tanıklık etmiş. İlk olarak MÖ 5. yüzyılda Antik Yunanlılar, bu adaya Pers istilalarına karşı kullanılmak üzere ufak bir kale inşa etmişler. 12. yüzyılda Romalılar buraya yeni bir kale inşa etmişler ve bu kuleyi şehrin savunmasında kullanmışlar. Bizanslılar da kuleyi onarıp aynı amaçla kullanmışlar.

Fatih Sultan Mehmet’ten sonra kale yıkılıp yerine yeni bir kalecik inşa edilmiş ve bu kaleciğe savunma amaçlı toplar yerleştirilmiş. Kalecik, savunma amaçlı değil, gösteri amaçlı kullanılmış ve Mehterler buradan top atışı gösterileri gerçekleştirmişler. Bugün gördüğümüz kulenin temeli ve alt katı da Fatih Sultan Mehmet döneminden kalmaymış.

1510 yılında gerçekleşen ve “Küçük Kıyamet” olarak anılan İstanbul depreminde kule büyük hasar görmüş. Yavuz Sultan Selim döneminde kule onarılmış, 17. yüzyılda fener ilavesi yapılmış. Bu tarihten sonra kule birçok amaca hizmet etmiş: Deniz feneri olmuş, top gösterilerinin merkezi olmuş, savunma kulesi olmuş, gümrük olmuş, hatta karantina ve hapishane bile olmuş! Kız Kulesi, günümüzdeki haline 1833 yılında II. Mahmut döneminde kavuşmuş. 1857’de de kuleye yeni bir fener yapılmış.

Kız Kulesi 2000 yılında restore edildikten sonra kafe-restoran olarak hizmete açıldı ve eşsiz manzarasıyla İstanbul’un en popüler turistik noktalarından biri olarak hizmet vermeye devam ediyor. Kuleyi ziyaret edecek olan ziyaretçiler, kulenin tam karşısındaki teknelere binip buraya ulaşabiliyorlar.

İstanbul’un en romanik sembolü Kız Kulesi

 

5. Üsküdar Merkez

Üsküdar’daki rotamıza iskeleden başlayacağız. İskelenin yakın çevresini turladıktan sonra Valide-i Atik Mahallesi’ne uğrayıp oradan Bağlarbaşı’na, en son da Altunizade’ye geçeceğiz:

Üsküdar İskelesi ve yakın çevresi:

İstanbul’da iki tane Mihrimah Sultan Cami var, biri Üsküdar’da, diğeri ise Edirnekapı (Fatih)’da.

Sağda Üsküdar İskelesi ve Mihrimah Sultan Cami, 1. Köprü ve karşıda Beşiktaş.

  • Ahmet Çeşmesi (1728): Mihrimah Sultan Cami ile iskele arasında bulunan çeşme, oldukça büyük bir eser olmasına rağmen, kaosun ortasında bazen görünmez olabiliyor.
  • Üsküdar Marmaray: İstanbul Boğazı’nı denizin altından geçen Üsküdar-Sirkeci metro hattı, iskelenin tam karşısında bulunuyor.
  • Şemsi Paşa Cami (1580): İskeleden Kız Kulesi yönüne 400 metre yürüdüğünüzde sahil kenarında karşınıza çıkıyor.
  • Yeni Valide Cami (1710): Marmaray metro istasyonunun arkasında bulunan cami, III. Ahmet tarafından annesi için inşa ettirilmiş.
  • Rum Mehmet Paşa Cami (1470): İstanbul’un en eski camilerinden biri ve mimarisi hem Bizans hem de Osmanlıdan izler taşıyor.

Mihrimah Sultan Cami’nin yan tarafındaki bir kafeden çektiğimiz bu fotoğrafa dikkatli bakmanızı istiyoruz. Önde Üsküdar Marmaray İstasyonu, yanında Yeni Valide Cami, sahildeki kulenin önünde Şemsi Paşa Cami ve tepede Rum Mehmet Paşa Cami görülüyor.

  • Mehmet Naci Aköz Uçurtma Müzesi: Dünyanın farklı yerlerinden toplanmış olan uçurtmalar sergileniyor.
  • Ayazma Cami (1760): Caminin isminde, kiliseden devşirme olduğunu düşünebilirsiniz ama eskiden bu yapının yerinde Ayazma Sarayı bulunuyormuş.
  • Aziz Mahmut Hüdayi Efendi Cami ve Türbesi (1595)
  • Ahmediye Cami (1772)
  • Tarihi Ağa Hamamı (1454): Fatih Sultan Mehmet tarafından inşa ettirilmiş ve uzun yıllar padişahlarla şehzadeler için özel olarak hizmet vermiş.

 

Valide-i Atik & Bağlarbaşı:

  • Tarihi Valide Atik Hamamı (16. yüzyıl)
  • Atik Valide Cami (1573): Osmanlı tarihinin en güçlü Valide Sultanlarından biri olan II. Selim’in eşi Nurbanu Sultan tarafından Mimar Sinan’a inşa ettirilen cami, İstanbul’un en büyük külliyelerinden biri. Zaten Nurbanu Sultan’a ve Mimar Sinan’a da böyle bir külliye yakışırdı 😊 Hem görkemli hem de zarif olan bu şahane külliye, İznik çinileriyle süslenmiş ve bahçesindeki çınar ağaçlarıyla insana huzur veren bir ortamı var.

Atik Valide Cami

Mimar Sinan’ın Osmanlı’nın en güçlü Valide Sultanlarından Nurbanu Sultan için inşa ettiği Atik Vali Cami’nin avlusundan görüntüler.

 Atik Vali Cami’nin içi

Atik Vali Cami’nin çevresi

  • Çinili Cami (1640): Cami, içindeki olağanüstü İznik çinileri nedeniyle bu ismi almış.
  • Surp Garabed Ermeni Kilisesi (16. yüzyıl)
  • Selami Ali Cami (1833)

 

Altunizade:

  • Capitol AVM: Bakırköy’deki Galleria AVM’den sonra İstanbul’un ikinci AVM’si (Etiler’deki Akmerkez de üçüncüydü) ve 1993 yılında açıldı.
  • Validebağ Korusu: Anadolu Yakası’nın en büyük yeşil alanlarından biri olan koru, içinde 19. yüzyıl yapıları olan Adile Sultan Kasrı (Hababam Sınıfı Müzesi), Abdülaziz Av Köşkü, Çamlı Köşk gibi tarihi eserleri bünyesinde barındırıyor. Ancak şehrin ortasındaki bu vaha tehlike altında. Gözü dönmüş rantçılar, yavaş yavaş koruyu “tırtıklıyor” ve uzun vadede korudan geriye birşey kalmayacak.
  • Hababam Sınıfı Müzesi: Yeşilçam’ın unutulmaz yapımlarından olan ve 1975-78 yılları arasında çekilen Hababam Sınıfı serisi, koru içindeki Adile Sultan Kasrı’nda çekilmiş. Kasır, 1853 yılında Abdülaziz tarafından kız kardeli Adile Sultan için yaptırılmış.
  • Abdülaziz Av Köşkü (1856): Abdülaziz’in ava gittiği zaman dinlendiği köşk.

 

Yazımızın devamı olan “Boğaz’ın Anadolu Kısmı (1.Köprü-2.Köprü Arası)” için buraya tıklayınız…

5737total visits,8visits today

Bir Cevap Yazın