Pamuktan Bir Kale ve Kırmızısu (Pamukkale & Karahayıt)

Instagram:  gezenpati_, Facebook: @GezenPatii

Öndeki yazımızı okumak için buraya tıklayınız…

“Pamuk”tan Bir Kale (Pamukkale)

Hierapolis’le birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren Pamukkale; 2700 metre uzunluğunda, 600 metre genişliğinde, 160 metre yüksekliğinde bir arazi üzerinde bulunuyor. Pamukkale’yi “pamuk”tan bir kale haline getiren şey ise bembeyaz travertenleri. Travertenler, 35 ile 1000C arasında değişen 17 farklı kaynak suyunun akışıyla oluşuyor. Suların içinde bulunan kalsiyum karbonat, suyun basıncının ve ısısının kaynaktan çıktıktan sonra hızlıca düşmesi sonucu çökeliyor. Çökelti başlangıçta yumuşak olup, zamanla sertleşiyor ve daimi bir tabaka oluşturuyor. Bu sebeple yeni oluşan tabakaların üzerinde yürünmemesi yasak. Kalsiyum karbonat çökeltisinin oluşturduğu tabaka, yumuşakken de sertleştiğinde de pamuk gibi görünüyor. Bu nedenle bu yere Pamukkale isminden daha güzel bir Türkçe isim verilemezdi 🙂

Kalsiyum karbonat çökeltilerinin oluşturduğu travertenler

TRAVERTENLERİN OLUŞUMU

Pamukkale’de kaynak sularından akan her 1 litreden yarım gram kalsiyum karbonat çökelir. Suyun akış hızı ve arazinin genişliği hesaba katıldığında travertenler üzerinde yılda 3 mm kalınlığında çökelti oluşabilir. Tabii bu hesaplamalar, kağıt üzerinde ve pratikte bu çökeltinin oluşması daha zor. Üzerinde yeni çökelti oluşamayan travertenlerin rengi ise zamanla grileşmeye başlar. Geçmişte Hierapolis arazisine kurulan otellerin bu kaynak sularını kullanmaları sonucu, travertenlerin üzerinden yeterince su akışı olamadığı için Pamukkale “Gri Kale”ye dönüşmüş.

PAMUKKALE’DE GEZERKEN

Pamukkale’ye yaya yolundan girmeden önce travertenlerin alt kısmında ufak bir göl dikkatinizi çekecek. Gölün çevresinde çay bahçeleri ve yürüyüş yerleri göreceksiniz. Pamukkale’yi aşağıdan fotoğraflayabilir, ortamın sahibi ördeklerin yanında bu huzurlu yerin keyfini çıkartabilirsiniz. Pamukkale’nin giriş ücretini ödediğinizde unutmayın ki, bu ücreti aynı zamanda Hierapolis için de ödemiş oluyorsunuz! Hierapolis, Türkiye’nin en önemli antik kentlerinden bir tanesi ve kesinlikle görülmesi gereken bir yer (Hierapolis hakkındaki yazımızı okumak için buraya tıklayınız).

Üstte, önceki paragrafta bahsedilen göl. Altta, gölden Pamukkale manzarası.

Travertenleri yakından gördüğünüzde ve üzerinde yürüdüğünüzde çok daha fazla büyüleniyorsunuz. Bu doğa harikasına dokunmak istiyorsunuz; ama zarar vereceğiniz endişesiyle dokunmaya korkuyorsunuz. Traverten arazisinin büyük kısmında gezinti yasak, her yerde görevliler sizi izliyor ve böyle de olması gerekiyor. Size gösterilen alanlardaki travertenlerde gezinti yapabilirsiniz ve tabii ki de yalın ayak. Zaten ayakkabıyla böyle bir ortamda yürümek de hakaret olurdu 🙂

Artık daha fazla yazmayalım ve resimler konuşsun 🙂

Pamukkale’den çeşitli manzara resimleri

RESMİ WEB SİTELERİ:

http://www.muze.gov.tr/tr/muzeler/pamukkale-hierapolis-orenyeri

http://www.muze.gov.tr/tr/muzeler/hierapolis-antik-havuz

http://www.muze.gov.tr/tr/muzeler/hierapolis-arkeoloji-muzesi

 

KIRMIZISU (KARAHAYIT)

Karahayıt, Pamukkale’ye 5 km mesafede olan bir kasaba. Karahayıt’ta bulunan doğal kaynak suları; suların içinde bulunan maden oksitleri nedeniyle kırmızı-yeşil renkli ve bu nedenle “kırmızısu” diye adlandırılmış. Karahayıt’taki kırmızısu travertenlerini açık alanda görebileceğiniz tek bir yer var, o da önceden belediyeye aitmiş ancak sonradan tesis kapanmış ve travertenler başıboş kalmış. Yarım dönüm büyüklüğündeki bu alanda sıcak suyun ve değişik renkteki travertenlerin keyfini çıkartabilirsiniz.

Karahayıt’ın haritadaki konumu

Açıkçası Karahayıt bizi biraz rahatsız etti çünkü her yer termal su hizmeti veren otel ve pansiyonlarla doluydu. Suların özgürce akabildiği, bireysel tesislere hapsolmadığı tek yer eskiden belediyeye ait olan yarım dönümlük terk edilmiş alandı. Bu kadar çok doğal su kaynağına sahip bir yerde tabiri caizse “cücük” kadar traverten görmek gerçekten üzücü. Büyük çaplı bir proje başlatılabilir ve çok daha geniş bir alanda kırmızısu travertenleri oluşturulabilir diye düşünüyoruz. Umarım bir gün birileri bu sorunun farkına varır ve gerekli adımları atar diye ummaktan başka bir şey yapamıyoruz.

Kırmızı su (Karahayıt) travertenleri

 

DESTEK ALINAN KAYNAKLAR:

Denizli Pamukkale. Denizli Eski Eserleri ve Müzeleri Sevenler Derneği, 2002.

Değer Biçilemeyen Hazineler: Türkiye’nin Antik Kentleri -EGE-. Devrim Erşen, Ekin Kitap, 2013.

Wikipedia

 

 

2341total visits,6visits today

Bir Cevap Yazın